Hishiryo X Düzeltici Egzersiz X Koanlar
- Bahar Çolak
- 2 days ago
- 3 min read
Zen’de bir kavram vardır: Hishiryō Yani “düşünmemenin düşünülmesi” ya da “düşüncenin ötesi” Ama bu kavram, zihni kapatmak ya da düşünceleri susturmak anlamına gelmez.Aksine, düşüncenin otomatik akışına müdahale etmeden, onu zorla yönlendirmeden,düşünceyle özdeşleşmeden farkında olma hâlini tarif eder.
Zen’de bu hâl, zihnin karar vermeden, ayırmadan, etiketlemeden önceki doğal açıklığıdır.Henüz doğru–yanlış, iyi–kötü, yapmalı–yapmamalı ayrımı devreye girmemiştir.Bir boşluk vardır.Bir durak.Ve tam olarak orada algı genişler.
İşte Fu Funbetsu Chi, yani ayırt etmeyen bilgelik, bu zeminde ortaya çıkar.Hishiryō olmadan Fu Funbetsu Chi’den söz etmek mümkün değildir.Çünkü ayırt etmeyen bilgelik, zihnin her şeyi eşitlemesi değil;ayrım yapma refleksi devreye girmeden önceki berraklığı fark edebilme hâlidir.
Benim “seçmemeyi seçme” diye tarif ettiğim paradoks da tam olarak buraya denk düşer.Bu bir kararsızlık ya da pasiflik değildir.Bu, karar verme refleksini bilinçli olarak askıya alabilme becerisidir.Zihnin hemen bir sonuca atlamasını engelleyen bir duruştur.
Nörobilim bize şunu gösteriyor: Zihin çok hızlı karar verdiğinde, olasılık alanı daralır.Aynı düşünce yolları, aynı sinir ağları, aynı paternler tekrar tekrar çalışır.Bu durum sadece zihinsel değil, bedensel düzeyde de kendini gösterir.Nasıl yanlış hareket paternlerini tekrar etmek bedende ağrıya, dengesizliğe ve asimetriye yol açıyorsa,aynı düşünce paternlerini tekrar etmek de zihinsel daralmaya neden olur.
İşte bu noktada düzeltici egzersiz yaklaşımı devreye girer.
Düzeltici egzersizler,kas dengesizliklerini, kötü postürü ve hatalı hareket paternlerini düzeltmek için tasarlanmış egzersizlerdir.Amaç; eklem stabilitesini artırmak, kaslar arasındaki dengeyi yeniden kurmak ve hareket kalitesini iyileştirmektir.Bu sayede hem yaralanma riski azalır hem de beden daha verimli çalışır.Düzeltici egzersizler, fizyoterapi ve koruyucu sağlık alanlarında kullanılan,bedeni zorlamadan ama gerçek bir yapısal değişim hedefleyen bir yaklaşımdır.
Bu yaklaşımın temelinde şunlar vardır:Bedendeki dengesizlikleri tespit etmek,günlük hayatta kullandığımız fonksiyonel hareketleri iyileştirmek,az çalışan kasları aktive etmek,zayıf kasları kuvvetlendirmek,aşırı kullanılan ve gergin dokuları esnetmekve bedenin denge–koordinasyon kapasitesini yeniden eğitmek.
Günlük hayatta farkında olmadan çok fazla asimetri yaratırız.Sürekli aynı tarafa ağırlık veririz.Hep aynı bacak üstüne bacak atarız. Aynı yönde yatarız.Yürürken kolları eşit kullanmayız.Zamanla beden buna adapte olur ama bu adaptasyon her zaman sağlıklı değildir.
Bu yüzden düzeltici egzersiz sadece “antrenman saati”yle sınırlı değildir.Gün içinde yapılan küçük fark edişler de bu sürecin parçasıdır:Ayakta dururken ağırlığını iki ayağına eşitlemek,otururken tek tarafa çökmediğini fark etmek,bacak bacak üstüne atıyorsan zaman zaman yön değiştirmek,yürürken kol salınımlarının eşitliğini gözlemlemek.
Bunlar basit gibi görünür ama çoklu açıdan önemli egzersizlerdir. sinir sistemi hem de vücut için son derece güçlü düzeltici uyaranlardır.
Zen’deki koan çalışmalarıyla burada çok net bir paralellik vardır.Koan, zihnin alışık olduğu çözme ve karar verme refleksini kırmak için kullanılır.Cevap bulmak için değil,zihinde bir boşluk yaratmak için vardır.Zihin bir süre ne yapacağını bilemez.
Anlamsız paradokssal cümlelerle zihin kitlenir ve sistem kendini regüle etmeye başlar. İşte o an, Hishiryō hâli ortaya çıkar.
Bu yüzden ben koanları zihin için düzeltici egzersiz gibi görürüm.Nasıl bedende yanlış paternleri fark edip düzeltiyorsak,koan da zihinde aynı işi yapar. Zihni susturmaz; zihnin dar yollarını genişletir.
ZenFit Journey’de bu yüzden zihinle beden birlikte çalışır.Yoga, pilates, fitness, mindfulness, düzeltici egzersizin sağlık için egzersiz çatısındaki bütünlüğübize Hishiryō hâlini sadece düşünsel olarak değil, bedensel olarak da deneyimleme alanı açar.Beden sakinleştiğinde, olması gereken haline geldiğinde zihin de daha az zorlanarak netleşir.
Birkaç saniyelik bir durak bile yeter. Bir hareketten önceki fark ediş.Bir karardan önceki boşluk.
Bütünsel açıdan çoklu avantaj sağlar. Stres, sakatlıklar bir öcü değildir.Çoğu zaman sadece yanlış paternlerin üst üste binmesidir.Ve bazen tek bir koan,tek bir bilinçli yön değişikliği,sinir sistemine ve bütünsel sağlığımıza sandığımızdan çok daha fazla şey öğretir.
Bu bölümde Hishiryō, Fu Funbetsu Chi, koan ve düzeltici egzersiz yaklaşımınınaynı zeminde nasıl buluştuğunu anlattım. Bir sonraki bölümde ise nefesi ele alacağız.Çünkü nefes, bu boşlukları bedende sabitlemenin en güçlü ve en doğrudan yollarından biridir.
Haftanın koan çalışması için sosyal medya hesaplarımı takip edebilirsiniz,
Not olarak eklemek isterim, genel geçer egzersizler paylaşıyorum avantaj sağlayacaktır ama size özel hazırlanmış düzeltici egzersiz, egzersiz ve koan çalışmaları seansları her zaman daha faydalı olacaktır.
Sevgiler
Podcast olarak dinlemek isteyenler;
Koan nedir?
Comments